Fado in Funchal: de moeite waard?

Het oordeel

Boek het als je weleens van fado hebt gehoord, nog nooit een volledig optreden hebt uitgezeten en graag wilt dat iemand je vertelt waar je naar luistert. Het format is speciaal voor die bezoeker gemaakt: een kleine zaal, een kort programma, zangers die in het Portugees zingen en dan even uit de muziek stappen om die toe te lichten. Vijftig minuten is lang genoeg om meerdere kanten van het genre te horen en kort genoeg dat een sceptische partner het niet erg vindt. Sla het over als je een late, wijnrijke avond in een taverna wilt waar de muziek na middernacht nog doorsuddert. Dit is een zitconcert met een duidelijk begin en einde.

Wat de vijftig minuten bevatten

Het optreden duurt ongeveer vijftig minuten vanaf de aangekondigde aanvangstijd, en het is één kort concert van het eerste tot het laatste lied. De liederen wisselen per avond en de artiesten kiezen ze zelf, dus er wordt hier geen specifiek lied beloofd. De opbouw van het uur blijft wel hetzelfde, en die is gemakkelijk te volgen, ook als je nog nooit fado hebt gehoord. Verwacht deze elementen, in welke volgorde de avond ook verloopt:

• Fado live gezongen door professionele zangers, in het Portugees
• Een Portugese gitaar, het peervormige twaalfsnarige instrument, die de melodie draagt
• Een klassieke gitaar die de harmonie en het ritme eronder verzorgt
• Korte gesproken introducties over de liederen, de instrumenten en de geschiedenis van de fado
• Een glas Madeirawijn, ingeschonken voor elke gast

Waarom de toelichting ertoe doet

De meeste bezoekers kunnen gezongen Portugees niet volgen, en fado is een lyrische vorm: de woorden dragen het lied. Zonder hulp kan een eerste set tot één sfeer vervagen. De korte inleidingen tussen de nummers lossen dat op. Je hoort of het volgende lied over de zee gaat, over een verloren liefde of over een straat in het oude Lissabon, en je begint te horen hoe de gitarist antwoord geeft op de stem. Fado wordt vaak in verband gebracht met saudade, een Portugees woord voor een diep, nostalgisch verlangen naar iemand of iets dat afwezig is, en een paar zinnen context maken dat gevoel makkelijker te herkennen wanneer de zangeres een noot aanhoudt. Wie de muziek al kent, kan de toelichtingen als opfrisser waarderen, maar ze zijn bedoeld voor de nieuwkomer.

Wat je op het podium hoort

De Portugese gitaar is het geluid dat de meeste mensen bijblijft. De twaalf stalen snaren lopen in zes dubbele koren, en de kop heeft stemsleutels in de vorm van horlogesleutels, een waaier van metalen pinnen die nog maar heel weinig instrumenten gebruiken. Ze speelt de heldere, klankrijke lijnen die om de stem heen weven. Het tweede instrument is een klassieke gitaar, die in de fado-begeleiding als het vaste fundament werkt en akkoorden en ritme neerlegt. Met slechts twee gitaren en een stem kun je elk onderdeel afzonderlijk horen. Let tijdens een solopassage op de rechterhand van de gitarist; de snelheid van de versieringen is deel van de voorstelling.

Het glas Madeira

Bij het ticket is één glas Madeirawijn inbegrepen. Madeira is een versterkte wijn die uitsluitend op de Madeira-eilanden wordt gemaakt, in stijlen van droog tot zoet, en die met warmte rijpt, wat hem het notige, karamelachtige karakter geeft dat mensen ofwel vanaf de eerste slok geweldig vinden, ofwel even nodig hebben om het te plaatsen. Welke wijn wordt ingeschonken, bepaalt de locatie, en dat kan veranderen, dus zie het glas als een welkomstdrankje rather dan als een proeverij. Als je vroeg komt, heb je tijd om het te drinken voordat de lichten dimmen. Wil je de wijnen van het eiland naast elkaar proeven, doe dat dan op een andere middag; de gids over Madeirawijn op deze site legt de druiven en de rijping uit.

Lees verder: Madeirawijn, glas na glas

De zaal en het publiek

De setting is een kleine zaal in het centrum van Funchal met een klein publiek dat dicht bij de artiesten zit. Die nabijheid past bij de muziek: fado is opgegroeid in tavernes rather dan in concertzalen, en komt het best tot zijn recht wanneer je een zangeres kunt zien ademen. Het betekent ook dat het stil is in de zaal tijdens de liedjes. Praten, telefoongesprekken en flitsfotografie bederven het voor iedereen, en flitsen is niet toegestaan. Roken is evenmin toegestaan. Je zit het hele optreden, dus als je de hele dag over de levadas hebt gelopen, is dit een goede manier om je benen te rusten terwijl je toch iets met je avond doet.

Aankomst: vroeg, want de deuren gaan dicht

De voorstelling begint stipt op tijd en de deuren sluiten enkele minuten nadat het eerste lied is begonnen. Laatkomers worden niet toegelaten en er is geen latere voorstelling om nog binnen te glippen. Zorg dat u ruim vóór de aanvangstijd op uw ticket bij de deur bent; dat geeft u bovendien een rustig moment met uw glas wijn. Het adres staat niet op de boekingspagina; het verschijnt op uw GetYourGuide-ticket zodra u hebt geboekt, dus controleer het in de loop van de middag en bepaal uw route. Het centrum van Funchal is te voet te verkennen, maar de stad loopt steil omhoog vanaf de kust, dus reken meer tijd dan de kaart suggereert als u van een hotel boven het centrum naar beneden komt, of daarna weer omhoog moet.

Voor wie dit niet is bedoeld

Kinderen onder de zes jaar kunnen niet deelnemen en de ruimte is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Als u op een diner hoopt, zit u hier niet goed: er is een glas wijn en muziek, en u eet ervoor of erna. Wie een grote podiumproductie met dansers, kostuums en een band verwacht, zal dit te sober vinden. En als u al fadohuizen in Lissabon bezoekt en een onverklaarde, pure avond wilt, kunnen de gesproken inleidingen als een onderbreking voelen, ook al zijn ze kort. Voor alle anderen, vooral reizigers die nooit alleen een fadohuis binnen zouden stappen, neemt dit format het meeste giswerk weg.

Hoe dit past bij een avond in Funchal

Vijftig minuten laat het grootste deel van de avond vrij. Een eenvoudig plan is een vroege maaltijd, de fadosessie en daarna een wandeling door de verlichte straten van het centrum. De kathedraal van Funchal, voltooid in 1514, is een van de weinige gebouwen die bijna intact bewaard is gebleven uit de vroege jaren van de vestiging, en het is de moeite waard er na het donker langs te lopen. Als u liever daarna eet, betekent de korte duur van de sessie dat u niet te laat aan tafel gaat. Op een dag waarop u op een boot of een lange eilandtour bent geweest, is het fadouur een gemakkelijke toevoeging die toch als een echte avond uit voelt.

Uw plaatsen reserveren

Kies een datum en de kalender toont de aanvangstijden van die dag. Annuleer uw GetYourGuide-boeking tot een volle 24 uur vooraf en het volledige bedrag wordt terugbetaald; nu een plaats vasthouden en later betalen helpt wanneer uw eilandplannen van het weer afhangen. Boek in drukke maanden een paar dagen vooruit, want het publiek is klein. Noteer bij ontvangst van het ticket het adres en de aanvangstijd in uw telefoon en plan om vroeg aanwezig te zijn. Madeira Fado Show Guide is onafhankelijk geschreven; noch de organisator noch de locatie beheert het.